OCZYWIŚCIE - ATRAKCYJNOŚĆ REGIONU.
W Polsce jest 7 dużych regionów turystycznych, odpowiadających głównym typom krajobrazowym środowiska geograficznego kraju, a w ich obrębie wydzielono 44 mniejsze rejony turystyczne.
REGION WYBRZEŻA
Region Wybrzeża obejmuje wąski pas ziem przylegających bezpośrednio do Morza Bałtyckiego. Najważniejszym walorem przyrodniczym tego regionu są szerokie piaszczyste plaże otoczone wałami wydmowymi i pasami lasów.
Pas wybrzeża to nieliczne fragmenty klifowe oraz piaszczyste mierzeje odcinające od morza jeziora przybrzeżne, zatoki i zalewy. Na atrakcyjność przyrodniczą opisywanego regionu wpływają dwa Parki Narodowe - Woliński i Słowiński, jaki liczne Parki Krajobrazowe. Wyjątkowość tego regionu odznacza się także w liczbie przyjezdnych. Zanotowano tam największą liczbę miejsc noclegowych w Polsce.
Nad wybrzeżem powstaje również wiele miejscowości wypoczynkowo-uzdrowiskowych, z których największe są w Kołobrzegu, Świnoujściu i Sopocie o przyznanym statusie uzdrowiskowym.
Natomiast cecha ujemną tego regionu jest klimat, który powoduje, że sezon kąpielowy w Morzu wynosi od 50 do 70 dni w roku.
Region Wybrzeża podzielono na trzy mniejsze regiony turystyczne zwane równiez podregionami odpowiadające podziałowi fizycznogeograficznemu, i są to:
1. Pobrzeże Gdańskie
2. Pobrzeże Słowińskie
3. Pobrzeże Wolińskie
Nad wybrzeżem powstaje również wiele miejscowości wypoczynkowo-uzdrowiskowych, z których największe są w Kołobrzegu, Świnoujściu i Sopocie o przyznanym statusie uzdrowiskowym.
Natomiast cecha ujemną tego regionu jest klimat, który powoduje, że sezon kąpielowy w Morzu wynosi od 50 do 70 dni w roku.
Region Wybrzeża podzielono na trzy mniejsze regiony turystyczne zwane równiez podregionami odpowiadające podziałowi fizycznogeograficznemu, i są to:
1. Pobrzeże Gdańskie
2. Pobrzeże Słowińskie
3. Pobrzeże Wolińskie
![]() |
Latarnia Morska autor: Adam Balcerzak |
W tej części Polski, na szczególne wyróżnienie zasługuje Kaszubski Park Etnograficzny we Wdzydzach Kiszewskich a także pozostałości umocnień tzw. Wału Pomorskiego z II wojny światowej.
Jeśli chodzi o zagospodarowanie turystyczne Pojezierza Pomorskiego, to mamy tu do czynienia z bardzo nierównym rozmieszczeniem. bardzo dobrze rozwinęła się część wschodnia dzięki inicjatywom mieszkańców trójmiasta jak i bydgoszczan. Słabo zaś rozwinęła się część środkowa i zachodnia. W tych częściach ruch turystyczny jest zazwyczaj o charakterze penetracyjnym czyli grzybobranie, wędkarstwo czy łowiectwo.
W granicach Pojezierza Pomorskiego wyróżnia się trzy regiony (podregiony) o szczególnych walorach turystycznych:
1. Pojezierze Drawskie
2. Pojezierze Kaszubskie
3. Bory Tucholskie
REGION POJEZIERZA MAZURSKIEGO
![]() |
Jezioro Kłodno autor: Polimerek |
Region ten, tak jak poprzedni cechuje krajobraz polodowcowy, którego głównymi formami są jeziora, czyste rzeki, wzgórza morenowe i wielkie kompleksy leśne. W tej części kraju znajdują się dwa największe powierzchniowo jeziora w Polsce. Są to MAMRY i ŚNIARDWY, a także najgłębsze jezioro naszego kraju - HAŃCZA 108 m.
Region Pojezierza Mazurskiego szczególnie wyróżnia dwoma historycznymi budowlami o wyjątkowych walorach turystycznych, a są nimi:
1. Kanał Elbląski
2. Kanał Augustowski, miejsce pamiętnej bitwy z Krzyżakami (Grunwald).
jak również liczne zamki i kościoły, zwłaszcza na obszarze Warmii.
Zagospodarowanie turystyczne opisywanego regionu jest dość równomierne. Głownie ruch turystyczny koncentruje się w najbardziej atrakcyjnych miejscowościach i głównie ma charakter sezonowy.
Ze względu na liczne rozległe jeziora, wykształciła się tu turystyka nadwodna. Żeglarstwo i kajakarstwo to dwie główne cechy tego regionu. Natomiast kompleksy leśne są jego dopełnieniem i razem stwarzają konkurencyjny produkt turystyczny w kraju.
Zarówno indywidualność przyrodnicza, jak i bogata przeszłość historyczna tego obszaru pozwalają wyróżnić siedem regionów (podregionów) turystycznych. Są to:
1. Pojezierze Brodnickie, 2. Pojezierze Olsztyńskie, 3. Pojezierze Iławskie
4.Pojezierze Mrągowskie 5. Kraina Wielkich jezior 6. Pojezierze Ełckie
7. Pojezierze Suwalskie.
REGION POJEZIERZA WIELKOPOLSKIEGO
Spośród trzech regionów pojezierzy, ten jest mniej żywy i zróżnicowany. Wzniesienia nie przekraczają 200 m n.p.m., a liczba i wielkość jezior jest również znacznie mniejsza. Za to w tym regionie znajduje się kolebka naszej państwowości polskiej: Biskupin, Gniezno, Ostrów Lednicki, Strzelno, Giecz,Poznań i inne. W tym rejonie odnajdziemy liczne obiekty antropogeniczne (zamki, pałace, dwory itp.) pochodzące z późniejszych okresów, spełniające funkcje muzealne w miejscowościach Łagów, Lubin, Kościan, Rydzyna, Kórnik czy Rogalin.
Zagospodarowanie turystyczne Pojezierza Wielkopolskiego jest słabe i koncentruje się głównie w kilku obszarach atrakcyjnych przyrodniczo położonych w zachodniej i wschodniej części regionu.
Owy region składa się z kilku szczególnie uprzywilejowanych regionów turystycznych tj.:
1. Pojezierze Lubuskie
2. Pojezierze Międzychodzko-Sierakowski
3. Region metropolitarny Poznania, w ramach którego znajduje się m in. Wielkopolski PN, Pojezierze Gnieźnieńskie i Pojezierze Wrocławsko-Gostyńskie.
![]() |
Wietrzenia autor: Paweł Cieśla |
Jedynym wyżynnym regionem turystycznym w Polsce jest region Wyżyny Małopolskiej. Obejmuje on Góry Świętokrzyskie i Jurę Krakowsko-Częstochowską. Góry Świętokrzyskie to najciekawszy i najstarszy walor przyrodniczy tego regionu. Występują tam charakterystyczne formy wietrzenia (gołoborza) oraz wapienny i krasowy krajobraz jurajski. Te wyjątkowe walory ochroniono w postaci utworzenia dwóch Parków Krajobrazowych : Ojcowski i Świętokrzyski.
W tym regionie obok walorów przyrodniczych, występują także liczne walory antropogeniczne pochodzące z różnych okresów. Wymienić tu można zabytkowe budowle sakralne w miejscowościach:
Wąchock - Romański kościół klasztorny pw. Najświętszej Marii Panny i św. Floriana,
Łysa Góra - Sanktuarium Relikwii Drzewa Krzyża Świętego,
Tyniec - Opactwo Benedyktynów,
Mogiła - modrzewiowy kościół pw. św. Bartłomieja z XV wieku, jeden z najstarszych drewnianych kościołów w Polsce.
Budowle świeckie :
- zamek Krzyżtopór w miejscowości Ujazdów
- zamki na Szlaku Orlich Gniazd.
Budowle przemysłowe:
- ośrodek górnictwa w Olkuszu,
- dymarki w Nowej Słupi,
- najstarsza kopalnia krzemienia z epoki kamiennej w Krzemionkach Opatowskich.
Przepiękne walory Regionu Wyżyny Małopolskiej nie mają końca. Wiele do zobaczenia znajdziemy taże w ważnych ośrodkach miejskich tj., Kraków, Kielce i Częstochowa a także w dolinach rzek Kamiennej i Czarnej, które stały się w XIX wieku obszarem rozwoju polskiego przemysłu hutniczego.
Zagospodarowanie turystyczne Wyżyny Małopolskiej jest silnie zróżnicowane, skoncentrowane głównie w ośrodkach miejskich. Ten region zaliczany jest do typowego regionu poznawczego (krajoznawczego) odwiedzanego przez liczne wycieczki z całej Polski. Często odwiedzane podregiony turystyczne to:
- Jura Krakowsko-Częstochowska,
- Góry Świetokrzyskie,
- Zagłębie Staropolskie.
Zagospodarowanie turystyczne Wyżyny Małopolskiej jest silnie zróżnicowane, skoncentrowane głównie w ośrodkach miejskich. Ten region zaliczany jest do typowego regionu poznawczego (krajoznawczego) odwiedzanego przez liczne wycieczki z całej Polski. Często odwiedzane podregiony turystyczne to:
- Jura Krakowsko-Częstochowska,
- Góry Świetokrzyskie,
- Zagłębie Staropolskie.
![]() |
Trójmorski Wierch autor: Petr Filippov |
Turystyczny Region Sudetów obejmuje najstarsze pasma górskie w Polsce, charakteryzujące się zróżnicowana budową geologiczną. Na pierwszy plan wysuwa się piękny górski krajobraz i warunki klimatyczne, które powodują iż Sudety są wspaniałym miejscem do uprawiania turystyki zimowej (narciarstwo). Złożona budowa geologiczna Sudetów owocuje występowaniem licznych źródeł mineralnych i cieplic, które już przed wiekami zapoczątkowały rozwój miejscowych uzdrowisk. Także ważną role odgrywają tam walory kulturowe tj.,Zamek Chojnik, Pałace w Karpnikach, Kamiennej Górze i inne. Długotrwała tradycja turystyczna spowodowała rozwój licznych uzdrowisk, hoteli, pensjonatów i schronisk. Dzięki niej Sudety otrzymały miano najpopularniejszego regionu w Polsce. Ta sytuacja spowodowała również wielofunkcyjność tego regionu. Można wypoczywać tutaj czynnie i biernie o każdej porze roku.
Region turystyczny Sudetów ze względu na zróżnicowanie przyrodnicze dzieli się na sześć regionów (podregionów). Są to:
- Kotlina Jeleniogórska i Karkonosze,
- Góry Izerskie,
- Góry Kamienne i Wałbrzyskie,
- Góry Sowie,
- Ziemia Kłodzka oraz najmniejszy region - Góry Opawskie.
![]() |
Giewont autor: ToSter |
REGION KARPAT
Karpaty należą do młodych gór i obszarowo są znacznie większe od innych regionów górskich. Są to góry silnie zróżnicowane pod względem wysokości, co znajduje odbicie w warunkach klimatycznych. Najwyższą częścią Karpat są Tatry, które mają krajobraz alpejski z licznymi jeziorami polodowcowymi i głęboko wciętymi dolinami.
Znaczna częśc regionu porośni eta jest lasami a w dolinach niektórych rzek (np.Popradu) występują źródła mineralne, które przyczyniłu się do rozwoju uzdrowisk w tym obszarze.
Wspaniały czysty krajobraz chroniony jest przez 6 parków narodowych ( Babiogórski, Bieszczadzki, Gorczański, Magurski, Pieniński i Tatrzański), oraz kilka parków krajobrazowych.
Walory antropogeniczne Karpat są głównie związane z folklorem, ale nie bak tez obiektów zabytkowych świeckich, jak i kościelnych.
Karpaty to największy najbardziej zróżnicowany region górski Polski. Tak jak w Sudetach, tak i tu są doskonałe warunki do uprawiania turystyki przez cały rok. Główne koncentracje ruchu turystycznego kumulują się w części zachodniej, oraz w Tatrach.
Region turystyczny Karpat dzieli się na dziewięć regionów (podregionów) odpowiadających głównym jednostkom fizycznogeograficznym:
Beskid Śląski, Żywiecki, Mały i Makowski, Beskid Wyspowy, Beskid Sądecki i Niski, Podhale, Orawa, Spisz i Pieniny, Tatry, Gorce, Bieszczady oraz Pogórze Karpackie.
Wymienione regiony turystyczne nie pokrywają bez reszty całej powierzchni naszego kraju i nie uwzględniają mniejszych jednostek przestrzennych, które dysponują walorami turystycznymi i odpowiednim zagospodarowaniem, przyjmując ruch turystyczny. Do najważniejszych turystycznych jednostek przestrzennych znajdujących się poza głównymi regionami turystycznymi Polski należą:
- Metropolitalne regiony turystyczne Warszawy i Łodzi.
- Otoczenie aglomeracji górnośląskiej,
- Metropolitalne regiony turystyczne Wrocławia i Lublina,
- Pojezierze Łęczyńsko Włodawskie,
- Roztocze.